خبرگزاری فارس ایلام، فریبا میرزایی؛ سنین ۳ تا ۶ سالگی، «پنجره طلایی» تشخیص و درمان تنبلی چشم است. در این دوره، اتصالات عصبی میان شبکیه و قشر بینایی مغز در حال بلوغ بوده و در صورت تشخیص بهموقع، روشهای غیرتهاجمی مانند تجویز عینک مناسب، پچتراپی (بستن چشم سالم) یا قطرههای آتروپین با بیش از ۹۰ درصد موفقیت همراه است.پس از سن ۸ سالگی، انعطافپذیری عصبی کاهش یافته و درمان آمبلیوپی با دشواری چشمگیری روبهرو میشود؛ بهگونهای که در بسیاری از موارد، حتی با مداخلات تهاجمیتر، بهبودی کامل حاصل نخواهد شد. این در حالی است که تنبلی چشم معمولاً بدون نشانه بالینی آشکار پیش میرود و تنها از طریق معاینه تخصصی قابل شناسایی است.جزئیات اجرایی طرح در ایلامحسین نورعلیوند مدیرکل بهزیستی ایلام، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در ایلام گفت: امسال خدمات غربالگری بینایی از طریق ۱۲ پایگاه دائمی، ۲۲ پایگاه سیار در مناطق کمبرخوردار و عشایری، و ۳۸ پایگاه مستقر در مراکز «مثبت زندگی» ارائه میشود، این تنوع مکانی، دسترسی خانوادههای ساکن در نقاط دورافتاده استان را به خدمات سلامت فراهم کرده است.وی افزود: خانوادهها میتوانند بدون پرداخت هیچ هزینهای و صرفاً با همراه داشتن شناسنامه کودک به نزدیکترین پایگاه مراجعه کنند و در صورت مشاهده هرگونه افت بینایی یا مشکوک به تنبلی چشم، کودک بلافاصله برای ادامه روند تشخیصی و درمانی به چشمپزشک فوقتخصص ارجاع داده خواهد شد.
آمار عملکرد سال گذشته و رشد پوشش در سال جاریمدیرکل بهزیستی ایلام با اشاره به اجرای این طرح در سال ۱۴۰۴ ادامه داد: ۲۳ هزار و ۳۰ کودک ایلامی در بازه سنی هدف مورد معاینه قرار گرفتند که از این میان، ۹۰۰ نفر مشکوک به تنبلی چشم شناسایی شدند، از مجموع ارجاعها، بیش از ۸۵ کودک نیازمند پس از تشخیص نهایی، با حمایت مالی بهزیستی موفق به تهیه عینک طبی شدند.پیشبینی میشود در سال جاری، ۲۵ هزار و ۹۶۴ کودک زیر پوشش این طرح قرار گیرند که نشاندهنده رشد ۱۲.۷ درصدی نسبت به سال گذشته است. این افزایش نشان از عزم جدی نهادهای متولی برای ارتقای شاخصهای سلامت بینایی در جمعیت کودکی دارد.حمایتهای اجتماعی و عدالت در سلامتیکی از نکات برجسته این طرح، تأکید بر حمایت از اقشار کمدرآمد است. نورعلیوند خاطرنشان کرد: کودکان تشخیصشده که نیاز به عینک داشته و خانوادههایشان از توان مالی کافی برخوردار نباشند، از سوی بهزیستی تحت پوشش کمکهزینه قرار خواهند گرفت. این رویکرد، گامی در جهت تحقق عدالت در سلامت و جلوگیری از ماندگاری نابرابریهای اقتصادی در پیامدهای بینایی کودکان محسوب میشود.رضا، پدر ۴۲ ساله یک پسر ۵ ساله که سال گذشته در این طرح شناسایی و تحت درمان قرار گرفته است، با لبخندی از بهبود چشمگیر بینایی فرزندش گفت: پسرم ۶ ماه پچ چشم زد و الان بیناییش تقریباً کامل شده، هزینهاش هم چیزی نبود. اگر بهزیستی نبود، شاید تا امروز متوجه نمیشدم و تا بزرگسالی با این مشکل دست و پنجه نرم میکرد.وی با اشاره به حمایت مالی بهزیستی تأکید کرد: ما که توان خرید عینک گران نداشتیم، اما خودشان کمک کردند. این کار، واقعاً نجاتبخش بود.
هزینهکرد پیشگیرانه در دوران کودکی، نهتنها کیفیت زندگی فرد را در بلندمدت ارتقا میدهد، بلکه بار مالی ناشی از ناتوانیهای بینایی در بزرگسالی را بهطور چشمگیری کاهش میدهد. هر میزان سرمایهگذاری در غربالگری زودهنگام بینایی، به گفته پژوهشهای بینالمللی، تا ۷ برابر در هزینههای درمانی و توانبخشی آینده صرفهجویی به همراه دارد.مهلت و زمانبندی اجرااجرای این برنامه تا پایان سال جاری (اسفند ۱۴۰۵) ادامه خواهد داشت و والدین در تمام فصول سال امکان مراجعه به پایگاههای تعیینشده را دارند. با این حال، خانوادهها هرچه سریعتر نسبت به معاینه فرزندان خود اقدام کنند تا در صورت وجود عارضه، فرصت کافی برای طی کردن دوره درمانی کامل در سنین حساس وجود داشته باشد.ولیزاده فوقتخصص چشمپزشکی اطفال، در گفتگو با خبرنگار ما، با تأکید بر حساسیت دوره ۳ تا ۶ سالگی اظهار داشت: آمبلیوپی یا تنبلی چشم، یک اختلال رشدی در سیستم بینایی است که اگر پیش از ۶ سالگی تشخیص داده نشود، مغز دیگر توانایی یادگیری دید واضح از آن چشم را پیدا نمیکند. این یعنی تا آخر عمر، فرد با یک چشم ناقص زندگی خواهد کرد؛ بدون آنکه خودش هم بداند چقدر از دست داده است.وی با اشاره به آمارهای جهانی افزود: در کشورهای پیشرفته، پوشش غربالگری بینایی در کودکان بالای ۹۵ درصد است، اما در برخی مناطق ایران هنوز به ۷۰ درصد هم نمیرسد. طرحی مثل آنچه در ایلام اجرا میشود، میتواند این شکاف را پر کند. من خودم کودکانی داشتهام که در سن ۷ یا ۸ سالگی آورده شدهاند و متأسفانه دیگر کاری از دست ما برنمیآمد؛ آن لحظات، از سختترین لحظات حرفهام است.
ولیزاده با بیان یک توصیه بالینی مهم به والدین خاطرنشان کرد: نشانههایی مثل انحراف چشم، کج گرفتن سر، پلک زدن مکرر، یا نزدیک گرفتن بیش از حد اشیا به چشم را جدی بگیرید. اما مهمتر از همه، حتی بدون این نشانهها هم فرزندتان را معاینه کنید؛ چون اغلب موارد تنبلی چشم، هیچ علامت ظاهری ندارند.جمعبندی با نگاه به آیندهحسین نورعلیوند مدیرکل بهزیستی ایلام، با تأکید بر استمرار این طرح تا پایان سال جاری، ابراز امیدواری کرد؛ با افزایش آگاهی عمومی، تعداد کودکان تحت پوشش از مرز ۲۶ هزار نفر عبور کند. وی اضافه کرد: هدف ما فقط عدد نیست؛ هدف ما نسلی است که بتواند با دو چشم سالم، جهان را ببیند و زندگی بهتری بسازد. از همه خانوادهها میخواهم که این دعوت را جدی بگیرند؛ چون ۱۰ دقیقه وقت، میتواند یک عمر بینایی را نجات دهد.
نظر شما